خبرگزاری مهر، گروه استانها: بازار مسکن ایران همواره از نوسانات نرخ ارز تأثیر پذیرفته است، اما این روزها در برخی بنگاههای معاملات ملکی مناطق غربی و شمالی شیراز، دلار تنها یک عامل اثرگذار بر قیمت نیست؛ بلکه به واحد محاسبه ارزش ملک تبدیل شده است.
برخی مشاوران املاک، هنگام معرفی واحدهای لوکس، قیمت هر متر مربع را نه به تومان، بلکه به دلار به خریدار اعلام میکنند و پس از محاسبه ارزش دلاری کل ملک بر اساس متراژ، مبلغ نهایی را با نرخ روز ارز به تومان تبدیل کرده و همان رقم را مبنای معامله قرار میدهند.
این شیوه قیمتگذاری، اگرچه به معنای خرید و فروش ملک با ارز خارجی نیست و وجه معامله در نهایت به تومان پرداخت میشود، اما از تغییر رویکرد بخشی از بازار املاک لوکس حکایت دارد؛ بازاری که فعالان آن معتقدند ارزش واقعی برخی املاک باید با شاخصی فراتر از پول ملی سنجیده شود.
بررسیهای میدانی خبرنگار مهر نشان میدهد این شیوه در برخی معاملات واحدهای لوکس در محلههایی مانند قصردشت، معالیآباد، چمران و دیگر مناطق برخوردار شیراز مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، مشاور املاک ابتدا قیمت هر متر مربع را بر حسب دلار به خریدار اعلام میکند، سپس با ضرب آن در متراژ ملک، ارزش کل را به دست آورده و در نهایت معادل ریالی آن را بر اساس نرخ روز ارز محاسبه میکند؛ بنابراین اگرچه قرارداد و پرداخت نهایی به تومان انجام میشود، اما مبنای تعیین قیمت، دلار است.
این پدیده پرسشهای متعددی را پیش روی کارشناسان و مسئولان قرار داده است؛ آیا قیمتگذاری دلاری صرفاً روشی برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم است یا میتواند به افزایش انتظارات تورمی و رشد بیشتر قیمت مسکن دامن بزند؟ آیا چنین رویهای با ضوابط حاکم بر بازار معاملات ملکی همخوانی دارد؟
معاملات مسکن باید ریالی باشد
محسن فتاحی، رئیس کارگروه کنترل املاک و مستغلات ادارهکل راه و شهرسازی فارس در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به موضوع قیمتگذاری برخی املاک بر مبنای نرخ دلار گفت: هرگونه معامله در کشور باید بر اساس پول رایج کشور یعنی ریال انجام شود و اینکه فردی بخواهد قیمت ملک را بر مبنای دلار تعیین کند، مورد تأیید نیست و تخلف محسوب میشود.
وی افزود: ممکن است فردی دارایی خود را به شکل دلار داشته باشد و پس از فروش آن، برای خرید ملک اقدام کند، اما اینکه قیمت یک واحد مسکونی از ابتدا بر اساس نرخ دلار تعیین شود و مالک یا مشاور املاک بگوید قیمت هر متر مربع این ملک چند دلار است، مبنای قانونی ندارد.
فتاحی تأکید کرد: در کشور ما پول رسمی ریال است و قیمتگذاری کالا و خدمات از جمله مسکن باید بر اساس ضوابط و قوانین موجود انجام شود.
رئیس کارگروه کنترل املاک و مستغلات ادارهکل راه و شهرسازی فارس با بیان اینکه دستگاههای نظارتی آماده برخورد با تخلفات در حوزه مسکن هستند، گفت: اگر مواردی از بنگاههای املاک که اقدام به قیمتگذاری دلاری میکنند مشاهده شده، باید به ما اعلام شود تا موضوع با همکاری پلیس اماکن، دادگستری، اتحادیه و سایر دستگاههای مرتبط بررسی شود.
قیمتگذاریهای غیرواقعی بازار مسکن را ملتهب میکند
فتاحی با اشاره به تغییرات ایجادشده در فرآیند معاملات املاک گفت: امروز با راهاندازی سامانههایی مانند خودنویس و کاتب، قراردادهای دستی دیگر جایگاه گذشته را ندارند و معاملات باید در سامانه ثبت شده و کد رهگیری دریافت کنند.
وی افزود: اگر فردی قراردادی را به صورت دستی تنظیم کند و آن را در سامانه ثبت نکند، در صورت بروز اختلاف، این قرارداد از نظر حقوقی پشتوانه لازم را نخواهد داشت.
رئیس کارگروه کنترل املاک و مستغلات ادارهکل راه و شهرسازی فارس ادامه داد: در حال حاضر بخش زیادی از مشکلات بازار مسکن ناشی از قیمتهایی است که بدون مبنای کارشناسی اعلام میشود و همین مسئله باعث شده معاملات کاهش پیدا کند و بسیاری از مردم به سمت بازار اجاره سوق پیدا کنند.
برخی مشاوران املاک به جای مشاوره، عامل افزایش قیمت شدهاند
فتاحی با انتقاد از عملکرد برخی مشاوران املاک گفت: بنگاهدار باید نقش مشاور واقعی را داشته باشد و منافع هر دو طرف معامله یعنی خریدار و فروشنده را در نظر بگیرد، اما متأسفانه در برخی موارد شاهد هستیم که بعضی مشاوران به جای کنترل بازار، خودشان به افزایش قیمتها دامن میزنند.
وی افزود: گاهی مشاهده میشود مشاور املاک به مالک پیشنهاد افزایش قیمت میدهد تا از محل کمیسیون یا انجام معامله سود بیشتری کسب کند، در حالی که وظیفه اصلی او ایجاد تعادل در بازار است.
وزارت راه به دنبال واقعیسازی قیمتهاست
رئیس کارگروه کنترل املاک و مستغلات ادارهکل راه و شهرسازی فارس با اشاره به برنامههای وزارت راه و شهرسازی برای ساماندهی بازار مسکن گفت: موضوع قیمت منطقهای املاک در دستور کار قرار دارد، اما اجرای آن نیازمند جمعآوری اطلاعات دقیق درباره نوع ساخت، سال بنا، کیفیت مصالح، موقعیت ملک و سایر شاخصهاست.
فتاحی ادامه داد: این فرآیند زمانبر است و اطلاعات مربوط به معاملات و اجارهبها در حال جمعآوری است تا در نهایت بتوان به یک نظام دقیقتر برای ارزیابی قیمتها رسید.
معاملات مسکن در ایران ریالی است، نه دلاری
محسن نامدار، رئیس اتحادیه مشاوران املاک شیراز در گفتوگو با خبرنگار مهر درباره اعلام قیمت برخی املاک به صورت دلاری در مناطق گرانقیمت شیراز گفت: مبنای معاملات در کشور ریال است و مشاور املاک نمیتواند قیمت ملک را بر اساس دلار، طلا یا ارزهای دیگر تعیین کند.
وی افزود: ممکن است یک مالک شخصاً اعلام کند که به دلیل شرایط خاص خود تمایل دارد ملک را با ارز یا طلا معاوضه کند، اما این موضوع با قیمتگذاری رسمی ملک تفاوت دارد و مبنای کار مشاوران املاک، قیمتگذاری و معامله بر اساس پول رایج کشور است.
نامدار ادامه داد: مشاور املاک قیمت را از خودش تعیین نمیکند، بلکه بر اساس اعلام مالک، شرایط بازار، موقعیت ملک و بررسیهای انجامشده اقدام میکند؛ با این حال، اعلام قیمت هر متر مربع ملک به دلار، موضوعی است که باید بررسی شود.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک شیراز با انتقاد از نقش برخی پلتفرمها و شبکههای اجتماعی در تعیین قیمتها گفت: متأسفانه امروز یکی از مشکلات بازار مسکن این است که فضای مجازی به یک مرجع غیررسمی برای قیمتگذاری تبدیل شده است.
وی افزود: در حالی که در بسیاری از کشورهای دنیا از فضای مجازی به عنوان یک فرصت استفاده میشود، در کشور ما گاهی این فضا به محلی برای سوءاستفاده و اعلام قیمتهای غیرواقعی تبدیل شده است.
نامدار ادامه داد: همانطور که برای فعالیت یک مشاور املاک، دریافت مجوز، داشتن پروانه کسب و طی مراحل قانونی ضروری است، در فضای مجازی نیز باید سازوکاری وجود داشته باشد که مشخص شود چه فردی با چه صلاحیتی اقدام به تبلیغ و قیمتگذاری ملک میکند.
هر فردی در فضای مجازی نباید قیمت ملک تعیین کند
وی با اشاره به گسترش فعالیت افراد غیرمتخصص در بازار مجازی املاک گفت: امروز در برخی موارد افرادی بدون داشتن تخصص یا مجوز، وارد حوزه خرید، فروش و معرفی ملک شدهاند و حتی برای املاک قیمت تعیین میکنند.
نامدار افزود: ما مواردی داشتیم که فردی تنها با یک گوشی تلفن همراه و راهاندازی یک صفحه در فضای مجازی، اقدام به جمعآوری اطلاعات ملک، جذب دنبالکننده و تبلیغ املاک کرده، در حالی که حتی شناخت کافی از بازار مسکن و مناطق مختلف نداشته است.
وی ادامه داد: این افراد گاهی از مالکان برای معرفی ملک هزینه دریافت میکنند، اما هیچ چارچوب مشخصی برای فعالیت آنها وجود ندارد و همین موضوع میتواند به آشفتگی بازار دامن بزند.
آگهیهای ملکی باید احراز هویت صنفی شوند
رئیس اتحادیه مشاوران املاک شیراز با تأکید بر ضرورت ساماندهی آگهیهای ملکی در فضای مجازی گفت: پلتفرم های اینترنتی میتوانند نقش مؤثری در بازار داشته باشند، اما باید سازوکاری ایجاد شود که فردی که با عنوان مشاور املاک آگهی منتشر میکند، ابتدا احراز هویت صنفی شود.
وی تصریح کرد: باید مشخص شود فردی که اقدام به تبلیغ و قیمتگذاری ملک میکند، آیا مجوز فعالیت دارد یا خیر؛ چرا که امروز هر فردی میتواند در فضای مجازی یک صفحه ایجاد کند و با هر عنوانی اقدام به فعالیت کند.
نامدار همچنین درباره سامانههای جدید حوزه معاملات ملکی اظهار کرد: راهاندازی سامانههایی مانند خودنویس و کاتب اقدام مثبتی برای ساماندهی بازار است، اما این سامانهها باید مشکلات اجرایی خود را برطرف کنند.
وی افزود: یکی از مشکلات این است که بسیاری از مشاوران املاک با وجود داشتن مجوز، هنوز دسترسی مناسبی به برخی سامانهها ندارند و این موضوع باعث ایجاد مشکلاتی در روند فعالیت قانونی آنها شده است.
۱۲:۳۰ - ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
نظر شما